به گزارش انجمن دانشجویان خبرنگار ایسنا، نشست نقد و بررسی عملکرد برنامه «90» عصر چهارشنبه نهم آذر ماه در تالار ابن سینای دانشگاه علوم پزشکی تهران با حضور کارشناسان داوری همچون هوشنگ نصیرزاده ، محمد فنایی، پرویز سیار و عبدالرحمان شاه‌حسینی به همراه تعدادی از کارشناسان، مربیان فوتبال و عادل فردوسی‌پور برگزار شد.

در ابتدای این نشست محمد فنایی کارشناس داوری به ایراد سخنانی پرداخت و اظهار کرد: با وجود افتخار سال‌ها حضور در برنامه 90، اعتقاد دارم که کار کارشناسی من در این چند سال کامل نبوده، اما تلاش کردم در حد توانم واقعیت‌ها را در مورد مسایل داوری در برابر مردم بازگو کنم.

وی با اشاره به این که سال‌ها در داوری دغدغه‌ آموزش داوری و مسایل مربوط به آن را در یک برنامه پر مخاطب تلویزیونی داشتیم که خوشبختانه با آغاز به کار برنامه «90» تا حدی تماشاگران از مسایل داوری آگاهی پیدا کرده و ناهنجاری‌ها از سوی تماشاگران در سکوها کمتر شده است. حتی استرس داوران هنگام مسابقه از ترس حمله تماشاگران به آنها بسیار کمتر شده است.

این کارشناس داوری همچنین درباره عادل فردوسی‌پور گفت: فردوسی‌پور در طول 12 سال حضور مداوم در این برنامه به عنوان مجری به دلیل تکرار مکررات در خصوص مسایل داوری به یک کارشناس حرفه‌ای داوری تبدیل شده که این نشان از پتانسیل برنامه به عنوان نوعی کلاس آموزشی مسایل فوتبال و به خصوص داوری دارد.

وی با تاکید بر این که مسئولان صدا و سیما و شبکه سه باید ابزار فنی مناسب در تشخیص خطاها و بحث‌های داوری را در اختیار برنامه «90» قرار دهند گفت: برنامه «90» باید مانند برنامه‌های خارجی که فقط به مسایل فوتبال می پردازند، از این ابزار برای تشخیص خطاها استفاده کرده تا مربیان و بازیکنان از قوانین داوری اطلاع کافی را کسب کنند.

در ادامه این نشست دکتر پرویز سیار کارشناس پیشکسوت داوری گفت: داوران گذشته که اکنون بازنشسته شده‌اند شاید از نظر مالی در زمان داوری شرایط مناسبی نداشتند، اما ویژگی و صفت با ارزشی به نام «متانت» داشتند. برخوردشان با بازیکنان بسیار با احترام و با متانت بود. متاسفانه امروز تعدادی از بازیکنان از نحوه برخورد داوران در زمین مسابقه ابراز ناراحتی می‌کنند، این در حالی است که داور باید در زمین مسابقه رفتار و کردارش الگویی برای بازیکنان باشد.

وی با ذکر خاطره‌ای درباره نحوه قضاوت یکی از داوران اظهار کرد: دو سال پیش در جلسه‌ای یکی از داوران به دادن کارت زرد به بازیکن مشهدی که با لگد به شکم بازیکن یکی از تیم‌های تهرانی کوبیده بود، اشاره کرد و گفت: من در برنامه نود گفتم که این خطا تنها می‌تواند کارت قرمز داشته باشد و نه غیر آن . آن داور در جواب گفت که اگر شما توانستید در مشهد به همان بازیکن در وضعیت مشابه کارت قرمز نشان دهید، نشان از اعتماد به نفس شما دارد.

این کارشناس داوری ادامه داد: این یعنی فضاحت جامعه داوری که در یک شهر داور نمی‌تواند به بازیکن کارت قرمز نشان دهد، من این موضوع را به صورت گزارش در یک روزنامه چاپ کردم که بلافاصله بعضی از دوستان به من زنگ زدند که این حرکت باعث شده داوران تا حدی در امنیت قرار گیرند و جامعه فوتبال به آن‌ها احترام گذارند.

کارشناس و پیشکسوت داوری کشورمان در پایان سخنانش گفت: عادل فردوسی‌پور با برنامه «90» کاری کرده که شاید هزار برابر کار من و امثال من که در مطبوعات به نقد و داوری پرداخته ایم ارزشمند بوده است. امروز داوران زیر ذره بین برنامه «90» هستند به طوری که نمی‌توانند هر کاری که دلشان بخواهند در زمین انجام دهند. خدمات عادل فردوسی‌پور به جامعه فوتبال کشورمان تکرار شدنی نیست.

در بخش دیگری از این نشست دکتر حسین آقایی‌نیا (استاد حقوق دانشگاه تهران) به اظهار نظر درباره برنامه «90» پرداخت.

وی گفت: برنامه «90» از رسانه ملی پخش می‌شود و تماشاگران آن بیشتر ملی هستند. بنابراین باید در سطح ملی به آن نگاه کرد و انتظارات از آن نیز در سطح ملی باشد. باید به بینندگان هم توجه شود که از لحاظ فرهنگی چه نوع بینند‌ه‌ای هستند تا انتظارات ملی را با این ویژگی‌ها ارزیابی کنیم.

وی با انتقاد از این که برنامه «90» اهداف خود را در این سال‌ها مشخص نکرده، اظهار کرد: چرایی تاسیس برنامه چیست؟ چه اهدافی در تاسیس برنامه بوده. آیا هدف این بوده که در طی چند ساعت پخش برنامه مردم سرگرم باشند یا این که فوتبال را تحلیل کنند؟ البته این مشکل برنامه «90» نیست، بلکه آموزش‌های فرهنگی ما مشکل دارد که استراتژی برای انجام کارهای‌مان نداریم. استمرار برنامه «90» به این دلیل نیست که استراتژی دارد، چون بدون استراتژی هم می‌تواند استمرار داشته باشد. مدیران باید اهداف برنامه نود را در جهت حرکت خود مشخص کنند.

این کارشناس با اشاره به ویژگی‌های مثبت برنامه نود گفت: ویژگی برتر این برنامه در شفاف سازی مسایل است، به طوری که لخت و عریان مسایل با اهمیت و بی اهمیت را برای مردم بازگو می‌کند. حق دسترسی به اطلاعات یک حق قانونی است که این برنامه در بحث ورزش این حق را از طریق اطلاع رسانی به مردم رسانده است. برنامه «90» از نظر حقوقی از عوامل بازدارندگی از استبداد ورزشی است.

وی از معایب و ضعف‌های برنامه سخن به میان آورده و بیان کرد: یکی از معایب «90» این است که فردوسی‌پور فوتبال را در چارچوب ذهن خودش می‌بیند. اشخاصی که به برنامه می‌آیند به طور کلی ثابت هستند. در این برنامه فقط از داوری و خطا و این مسایل بحث می‌شود در حالی که هدف از ورزش اینها نیست، بلکه تعالی در ورزش است و این که نسلی که فوتبال را از دید برنامه نود می‌بینند قانون مداری را از داوری یاد بگیرند.

آقایی‌نیا مهم‌ترین ضعف برنامه را هنگام مناظره‌های تلفنی میهمانان با کسانی که در برنامه حضور دارند ذکر و عنوان کرد: فردوسی‌پور باید تقابل و مواجهه اشخاص به صورت‌های خشونت آمیز را مدیریت کند، چون بدآموزی دارد. فوتبال یک زندگی است و می‌تواند درس زندگی به همه دهد.

در این نشست همچنین دکتر محمد زادمهر بازیکن سابق پرسپولیس، با مثبت دانستن برنامه «90» گفت: این برنامه باعث شده کسانی که مسئول شده‌اند در قبال مسئولیت خود پاسخگو باشند مثلا یک سری ناهنجاری در رفتار مدیران که حیطه کار خود را نمی‌دانند اصلاح شود. مثلا فلان استاندار که وسط بازی با بازیکنان و مربیان دست می‌دهد باید بداند کارش غیر حرفه‌ای است.

وی تاکید کرد: اهالی ورزش باید حمایت کامل از برنامه «90» را داشته باشند. برنامه‌ای که فرهنگ ساز است. برنامه‌ای که باعث شده بسیاری از بازیکنان، مربیان و مدیران مواظب رفتار خود باشند که مبادا زیر ذره‌بین «90» قرار بگیرند.

در ادامه این نشست دکتر احسانی (مدیر گروه تربیت بدنی دانشگاه تربیت مدرس) با اشاره به مدیریت در فوتبال اظهار کرد: در فوتبال 80 درصد کار به مسایل مدیریتی مربوط می‌شود. وقتی یک مربی در عین شایستگی بازی را می‌بازد و این باخت را جزء فوتبال می‌داند نشان از درک او از فوتبال دارد. مربیان خارجی که وارد ایران می‌شوند و موفق هستند، مدیریت فوتبال را به خوبی می‌دانند.

در بخش دیگری از این نشست، عبدالرحمن شاه حسینی، رییس سابق کمیته انضباطی با اشاره به حق انحصاری برنامه نود برای عادل فردوسی‌پور بیان کرد: اگر یک روزی در آینده تصمیم گیرندگان خواستار ادامه برنامه «90» باشند باید حقوقی به عنوان حقوق ماندگار برای وی در نظر بگیرند.

وی با تاکید بر این که در این برنامه از نیروهای متخصص و مختلف استفاده شود گفت: همیشه سوالاتی در مورد این برنامه مطرح می‌شود که آیا فردوسی‌پور با کارشناسان ثابتی که به برنامه می‌آیند قرارداد دارد؟ چرا از ظرفیت های دیگر استفاده‌ای نمی‌شود. استفاده از نیروهای متخصص در زمینه‌های مختلف برنامه باعث از بین رفتن شائبه‌ها در مورد آن می‌شود.

هوشنگ نصیرزاده یکی دیگر از کارشناسان داوری که در برنامه نود حضور فعال دارد در این برنامه به ایراد سخنانی پرداخت. وی گفت: دانش هدایت فوتبال و همچنین اداره کردن این پدیده در کشور ما بسیار پایین است. بنابراین برنامه «90» نیازمند کارشناسانی است که به خوبی از عهده سوالاتی که در مورد مسایل فوتبال مطرح می‌شود بربیایند که متاسفانه در این برنامه تعدادشان کم است.

وی ادامه داد: مردم با کارشناسان داوری رقیب هستند. بنابراین کارشناسان برای شکست دادن نظرات مردم در مورد مسایل داوری باید سطح دانش خود را افزایش دهند.

وی با اشاره به تاثیر برنامه «90» و عملکرد آن در فوتبال گفت: برنامه «90» توانسته کج روی‌ها را در فوتبال اصلاح کرده و در راستای استانداردسازی حرکت کند. استمرار برنامه نود به دلیل نو ماندن و به روز ماندن آگاهی عادل فردوسی‌پور از مسایل فوتبال است.

در این مراسم مجری برنامه ارتباطی تلفنی با امیر حاج رضایی کارشناس فوتبال و مربی سابق تیم ملی فوتبال برقرار کرد و حاج رضایی علت حضور نیافتن در مراسم را بیماری مادرش و مسافرت غیر منتظره‌ای که برایش پیش آمد عنوان کرد. وی در یک جمله به ستایش از برنامه «90» و مجری آن پرداخت و گفت: نقد و بررسی برنامه «90» نشان دهنده اهمیت این مراسم است. برنامه‌ای که توسط یک جوان با انگیزه ، پاک و با استعداد تقدیم ملت ایران می‌شود. عادل در این 12 سال تمام تلاش خود را در جهت پالایش فوتبال ملی کشورمان انجام داده و به او تبریک می گوییم.

پس از صحبت‌های تلفنی امیر حاج رضایی، محمد صادق درودگر به نکات قوت و ضعف برنامه «90» اشاره کرد. وی درباره نقاط قوت برنامه «90» اظهار کرد: این برنامه در ارتقاء سطح داوری کشور نقش اساسی داشته است با نمایش رفتارهای غلط مربیان، داوران و بازیکنان در مسابقات مختلف در کاهش این ناهنجاری‌ها بسیار موثر بوده است.

درودگر ادامه داد: برنامه نود شرایط ظهور و معرفی چهره‌های با استعدادی که در معرض دید مربیان نبوده را فراهم کرده است. این برنامه به یک الگوی نقش برای سایر برنامه‌های ورزشی و حتی غیر ورزشی رسانه‌های ملی تبدیل شده است.

این کارشناس و مربی سابق فوتبال نقاط ضعف برنامه را بازگو کرد و گفت: خالی بودن جای یک نقد کاملا علمی با استفاده از اساتید دانشگاه و کارشناسان مجرب در این زمینه، پرداختن بسیار به معضلات و کم پرداختن به موارد مثبت و سازنده فوتبال از نقاط ضعف «90» است.

در بخش پایانی عادل فردوسی‌پور مجری و تهیه کننده برنامه «90» به اظهار نظر در مورد نظرات کارشناسان پرداخت.

وی گفت: همیشه از نقدهای منصفانه و غیرمنصفانه از این برنامه استقبال می‌کنیم. من هم یک انسان هستم و به من همیشه به عنوان یک انسان که ممکن است دچار خطا و اشتباه شود نگاه کنید. من نمی توانم نقش یک مصلح را اجرا کنم و نواقص فوتبال را برطرف کنم.

این مجری ادامه داد: ما در برنامه «90» یک تیم فکری و اتاق فکری قوی داریم و همیشه سعی می‌کنیم با همکاری دوستان متخصص تا حدی باعث پیشرفت فوتبال ایران شویم. این برنامه با پیگیری‌ها باعث جلوگیری انتقال بعضی از تیم‌های تهرانی و شهرستان‌ها و همچنین تصمیم های کلان ورزشی که ممکن بود به ضرر فوتبال ما باشد شده است.

گزارشگر فوتبال همچنین گفت: یکی از دلایلی که در سه، چهار سال اخیر کارشناسی فنی در برنامه نداریم به دلیل کمبود افراد متخصص در این زمینه است و من این بخش را حذف کردم و فقط بحث کارشناسی داوری را ادامه دادم که تقریبا اکثر دوستان در این زمینه در برنامه حضور یافته اند.

وی با اشاره به این که دوست ندارد نکات مثبت فوتبال را در برنامه زیاد عنوان کند تصریح کرد: در مورد نکات مثبت فوتبال هیچگاه قصد ندارم به صورت شعاری برخورد کنیم چون که تاثیر منفی خواهد داشت و بیشتر سعی می‌کنیم به صورت زیر پوستی در خلال برنامه به این نکات اشاره کنیم.

فردوسی‌پور دلیل موفقیت برنامه نود را صداقت در بیان مسایل می‌داند و گفت: مثلا درباره خرابی ورزشگاه‌ها ما توانستیم با پوشش مناسب وضعیت ورزشگاه‌های کشور در روند بازسازی بسیاری از آن‌ها تاثیر بگذاریم.

در بخش پایانی برنامه مجری این مراسم با طرح سوالی از فردوسی‌پور عنوان کرد: آیا شما از بالا و کسانی که در در راس مدیریت هستند دستور می‌گیرید؟ که فردوسی‌پور جواب داد: من هیچگاه از کسی دستور نمی‌گیرم و برنامه در چارچوب اهداف خودمان پیش می‌رود، در غیر این صورت این برنامه نمی توانست تا اینجا استمرار داشته باشد.