در گفت و گوی «حمایت» با کارشناسان حقوقی مطرح شد؛
چارچوب قانونی دخالت وزارت ورزش در فدراسیون‌ها

نیمه اسفند امسال، نامزدهای کرسی ریاست فدراسیون فوتبال با یکدیگر به رقابت می‌پردازند. این انتخابات بر اساس اصلاح اساسنامه فدراسیون، قرار است مبتنی بر عدالت برگزار شود. اما آیا فدراسیون فوتبال نهادی مستقل است و یا اینکه وزارت ورزش می‌تواند در آن دخل و تصرفی داشته و گزینه خود را بر صندلی ریاست بنشاند؟!
اسفند سال 1390 را به جرات می‌توان ماهی سرنوشت‌ساز برای اکثر اقشار جامعه نامید. وکلا، انتخابات کانون را پیش رو دارند، فوتبالی‌ها انتخابات فدراسیون را و از طرفی آحاد مردم هم برای شرکت در انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی به پای صندوق‌های رای می‌روند. رفته رفته به انتخابات فدراسیون فوتبال نزدیک می‌شویم. انتخاباتی در حوزه ورزش که البته در ظاهر بیش از ورزشی‌ها، مدیران سیاسی و غیر ورزشی علاقه‌مند به پیروزی و به دست آوردن کرسی آن هستند. اما چطور این کرسی به دست می‌آید؟! آیا اصلاح اساسنامه به برگزاری انتخاباتی سالم کمک کرده است یا همچنان حفره‌هایی برای سوءاستفاده در این انتخابات وجود دارد؟! در گزارش ذیل، سعی شده پاسخ این پرسش‌ها را در گفت‌وگو با کارشناسان مورد جستجو قرار گیرد.

ترکیب مجمع انتخاباتی
اعضای مجمع فدراسیون فوتبال باید 75 نفر باشند.
هوشنگ نصیرزاده، کارشناس امور حقوقی فوتبال در گفت و گوی «حمایت» با اشاره به این نکته، ترکیب اعضایی که در انتخابات فدراسیون فوتبال حق رای دارند را تشریح کرد.
وی می‌گوید که این تعداد افراد، متشکل از وزیر ورزش و جوانان، سجادی معاون وزیر، 32 نفر رییس هیئت فوتبال استان، مدیران عامل 18 تیم لیگ برتر، مدیران عامل 8 تیم لیگ یک، طبق جدول لیگ سال گذشته(4 تیم اول گروه یک و 4 تیم اول گروه دوم)، 1 نفر نماینده داوران، کاپیتان تیم ملی فوتبال (جواد نکونام)، 1 نفر از مربیان تیم ملی یا سرمربی تیم ملی المپیک، 2 نفر نماینده فوتبال بانوان، 2 نفر نماینده فوتسال آقایان، 2 نفر نماینده فوتسال بانوان، 1 نفر نماینده فوتبال ساحلی، نماینده ورزش نیروهای مسلح، نماینده ورزش آموزش و پرورش، نماینده وزارت کار، نماینده آموزش عالی و 1 نفر نیز نماینده ورزش روستایی ، ریاست فدراسیون فوتبال را برمی‌گزینند.نصیرزاده با اشاره به این نکته که نمی‌دانم استقلال انتخابات فدراسیون فوتبال رعایت می‌شود یا نه خاطرنشان می‌کند: طبیعی است که در انتخابات دخالت‌هایی باشد.

اصلاح مجمع، تجلی سلامت در انتخابات
برای تجلی دموکراسی در انتخابات فدراسیون‌های ورزشی، از جمله فدراسیون فوتبال، می‌توان در ترکیب مجمع عمومی اصلاحاتی را پدید آورد. عبدالرحمان شاه‌حسینی، معاون قضایی دادگستری استان تهران و رییس پیشین کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال درگفت و گو با «حمایت» با اشاره به این نکته می‌گوید: بهترین ترکیب مجمع فدراسیون‌های ورزشی، مجمعی است که از اهل فن و کارشناسان و نخبگان ورزشی برگزیده شده باشد.وی ادامه می‌‌دهد: اگر رییس هر فدراسیون، توسط نخبگان ورزشی و علمی آن رشته برگزیده شوند و فاکتورهایی برای این نخبه‌‌ها در اساسنامه فدراسیون موجود باشد، انتخابات کاملا دمکراتیک بوده و بیم تغییر نفرات مجمع و مصادره آرا به نفع افراد نمی‌رود.شاه‌حسینی می‌گوید یکی از فاکتورهای انتخاباتی عادلانه، نبود فشار برای برگزیدن اشخاص و انتخاب واقعی هر فرد است که باعث برگزیده شدن فرد اصلح خواهد شد.وی با اشاره به این نکته که در برخی از فدراسیون‌ها ترکیب مجمع از ترکیب برگزیدگان و نخبگان است و البته در مقابل هم هستند، فدراسیون‌هایی که عده خاصی در انتخابات آن تاثیر گذارند، خاطرنشان می‌کند: اینکه سرپرست فدراسیون که از سوی وزارت‌خانه برگزیده می‌شود برای برگزیده شدن به تغییرات اساسی در روسای هیئت‌ها دست زند و آنها را برای جمع‌کردن رای تغییر دهد، در تعارض با اصل انتخابات سالم و صحیح است. اما نباید از این نکته قانونی غافل شد که وقتی سرپرست فدراسیون از تمامی اختیارات قانونی رییس برخوردار است، عزل و نصب‌ها هم قانونی است. اما شاید در این مورد باید تجدیدنظری صورت پذیرد و یا نظارتی قانونی واقع شود.

اساسنامه، بازنگری می‌خواهد اما نه حالا
اساسنامه فدراسیون فوتبال متفاوت از دیگر فدراسیون‌ها بوده و به اعتقاد من دموکراسی در فدراسیون فوتبال بیش‌ از دیگر فدراسیون‌ها رعایت می‌شود. شاهرخ شهنازی، یکی از نامزدهای انتخابات هیئت رییسه فدراسیون فوتبال در گفت و گو با «حمایت» می‌گوید: هم‌اکنون مشکلی در جهت برقراری عدالت در انتخابات وجود ندارد چرا که حدود 70 نفر در انتخابات سهیم بوده و نسبت به دیگر فدراسیون‌ها از قدرت انتخاب بهتری برخوردار هستند.وی این را هم عنوان می‌کند که ماحصل این انتخابات تجلی دموکراسی در فدراسیون خواهد بود.شهنازی با اشاره به اصلاح اساسنامه فدراسیون فوتبال در آستانه انتخابات، معتقد است که ایرادات کلی اساسنامه برطرف شده و مشکلات ریزی که در نتیجه، تاثیری ندارد هنوز باقی است. وی با اشاره به اینکه پس از برگزاری انتخابات، باید کمیته‌ای تشکیل شود تا با بازنگری در اساسنامه، مشکلات ریز و جزیی را نیز برطرف کند، خاطرنشان می‌کند: در اساسنامه فعلی به رییس اجازه داده شده که نواب خود را شخصا انتخاب کند. این در حالی است که در گذشته نواب هم با رای‌گیری مشخص می‌شدند. اتفاق فوق و اصلاح قانون اساسنامه قبلی، نکات مثبتی است که موجب هماهنگی بیشتر رییس فدراسیون با نواب اول و دوم خود شده و هماهنگی آنها نیز انجام فعالیت‌ها را تسهیل می‌بخشد.

اجازه دخل و تصرف وزارت‌خانه در انتخابات فدراسیون‌ها
در اساسنامه اخیر فدراسیون فوتبال که کار عمده کارشناسی آن برعهده من بوده، شرط انتخاب نواب رییس فدراسیون تغییر کرده است. هوشنگ نصیرزاده با اشاره به این مطلب می‌گوید: پیشتر، رییس و نواب رییس به صورت جداگانه با یکدیگر نامزد می‌شدند و بعد از انتخابات مجبور بودند یکدیگر را تحمل کنند، اما در تغییرات اساسنامه جدید، این اختیار به رییس فدراسیون در لحظه ثبت‌نام برای نامزد شدن این پست داده شده که اسم نواب خود را اعلام و به شکل گروهی 3 نفره مورد مقبولیت مجمع قرار گیرند.وی ادامه می‌دهد: تغییرات فوق فرصت بهتری را به رییس می‌دهد که با افراد هم سلیقه خود کار کرده و از هماهنگی بهتری برخوردار باشد.نصیرزاده با اشاره به شایعات موجود در رابطه با دخالت وزارت‌خانه در انتخابات در رابطه با روند قانونی توضیح می‌دهد که در انتخابات پیش‌رو برخی معتقدند که وزارت ورزش و جوانان از گزینه خاصی حمایت کرده و دارای گزینه خاصی است و بر همین اساس دکتر حسین قریب را که سابقه حضور در سمت مدیرعاملی استقلال را داشته را به عنوان گزینه وزارت معرفی می‌کنند. برخی هم معتقدند که هم قریب و هم کفاشیان گزینه وزارت‌خانه هستند.وی ادامه می‌دهد: برخی نمایدگان مجلس نیز با شنیدن این شایعات و احتمال دخالت وزارتخانه در انتخابات ریاست فدراسیون فوتبال، مصاحبه کرده‌اند که اگر وزیر بخواهد در انتخابات گزینه خود را بر روی کرسی فدراسیون فوتبال بنشاند، وزیر را به مجلس خواهند کشاند، اما به اعتقاد من این نوع قضاوت اصلا صحیح نیست.نصیرزاده با اشاره به این نکته که برخی موسسات در کشور وجود دارند که دولت به آنها سرمایه و امکانات می‌دهد تا مردم آنها را اداره کنند، خاطرنشان می‌کند که نام این موسسات باید طبق قوانین، موسسات دولتی غیردولتی باشد که به دلیل با مسما نبودن این نام، اینگونه موسسات به موسسات عمومی غیردولتی شهرت دارند که فدراسیون فوتبال نیز یکی از آنهاست.وی ادامه می‌دهد: از جمله این موسسات می‌توان به بنیاد شهید، بنیاد امور بیماری‌های خاص، جهاد نصر، تامین اجتماعی، شهرداری‌ها، کمیته المپیک و فدراسیون‌ها اشاره کرد. پس با این اوصاف، فدراسیون‌های ورزشی در عین غیردولتی بودن دولتی محسوب می‌شوند و وزارت ورزش در این مجموعه اجازه دخل و تصرف دارد.نصیرزاده معتقد است که به تعبیر بهتر، فدراسیون‌های ورزشی به عنوان تشکیلات صرفا خصوصی محسوب نمی‌شوند که نمایندگان مجلس بخواهند دخل و تصرف وزیر را محکوم کنند.وی این را هم عنوان می‌کند که اگر نمایندگان مجلس دلشان برای برگزاری انتخابات فدراسیون فوتبال و ورزش کشور می‌سوزد، باید طبق قوانین تلاش کنند تا فدراسیون‌های ورزشی را از شمول موسسات عمومی غیر دولتی خارج کنند تا وزارت ورزش به طور قانونی اجازه دخل و تصرف در انتخابات را نداشته باشد.البته نصیرزاده معتقد است که برای اصلاح روش‌های غلط، ابتدا باید قوانین به‌روز و درستی در کشور وجود داشته باشد تا کار اجرایی را بر اساس آن قوانین آنالیز کرد.

اختلاف رای هیئت وزیران با قوانین مجلس
فیفا معتقد است که فدراسیون‌های کشورها باید فارغ از دخالت‌های دولتی به فعالیت بپردازند. نصیرزاده با بیان این نکته می‌گوید که به همین دلیل در ماده نخست اساسنامه فوتبال آمده است که تشکیلات فدراسون فوتبال غیردولتی است.وی با اشاره به اینکه این ماده اساسنامه در جلسه هیئت وزیران نیز به تصویب رسیده است، این نکته را هم یادآور می‌شود: با این وجود و بنا بر اصول حقوقی، قانون وقتی لازم‌الاجرا است که مجلس هم آن را به تصویب رسانده باشد. بنابراین با توجه به این نکته که مجلس هنوز فدراسیون‌ها را در شمول موسسات عمومی غیردولتی قلمداد می‌کند رای هیئت وزیران به تنهایی نمی‌تواند مشکلی را حل کند و تنها تعارضات قانونی را افزایش می‌دهد.نصیرزاده خاطرنشان می‌کند: مجلس برای اصلاح تعارضات و اجرای قوانین بین‌المللی فیفا باید به قرار گرفتن فدراسیون‌های ورزشی در شمول موسسات غیردولتی رای دهد تا هم قوانین بین‌المللی درست پیاده شده و هم شاهد انتخاباتی دمکراتیک بر ریاست فدراسیون باشیم.اصل فعالیت فدراسیون‌ها، بدون دخالت سیاستمداران، اصلی است که هر بار رعایت نشده، فدراسیون کشورها معلق و یا تهدید به تعلیق شده‌اند، از این موضوع یک‌بار هم کشورمان متضرر شده است. فلسفه تغییر اساسنامه و رای هیئت وزیران به ماده یک اساسنامه یعنی عدم دخالت سیاسیون در اداره و انجام فعالیت فدراسیون فوتبال نیز همین بوده است.اما در ظاهر هنوز در مجلس این اصل به تصویب نرسیده است. بر همین اساس تا به تصویب نرسیدن این اصل به نظر می‌رسد که دخالت وزارت ورزش و جوانان در نحوه انتخابات فدراسیون فوتبال مانعی ندارد هر چند که بر اساس قواعد اخلاقی و قوانین بین‌المللی مساله‌دار است! بدین ترتیب، انتخابات بزرگترین فدراسیون ورزشی کشورمان بر اساس اساسنامه فعلی برگزار خواهد شد. باید دید که سرانجام در این رقابت نفس‌گیر، سرانجام چه کسی بر کرسی ریاست محبوب‌‌ترین فدراسیون کشورمان تکیه خواهد زد. اصلاحاتی که در مقررات مربوط انجام شده، تلاش‌ دارد در انتخاب بهترین اشخاص برای اداره فدراسیون فوتبال تاثیر مثبتی بر جا گذارد.

منبع :روزنامه حمایت - دوشنبه 8 اسفند 1390